Conformance Checking

Conformance checking is een van de drie kernfuncties van process mining, naast process discovery en enhancement. Waar process discovery het werkelijke procesverloop in kaart brengt, stelt conformance checking de vraag: in hoeverre komt dat werkelijke verloop overeen met hoe het proces hoort te verlopen?

Het resultaat is een conformancescore — een percentage dat aangeeft welk deel van de procesuitvoeringen volledig conform het normproces verloopt — en een gedetailleerde lijst van alle afwijkingen, gecategoriseerd naar type en ernst. In de context van Dynamics 365 Business Central is conformance checking het meest krachtige instrument voor compliance-bewaking en procesaudit.

Hoe conformance checking technisch werkt

Conformance checking vergelijkt twee inputs:

1. Het procesmodel (normproces): een formele beschrijving van hoe het proces hoort te verlopen, vaak vastgelegd in BPMN of een Petri-net.
2. Het event log (werkelijkheid): de tijdgestempelde reeks van activiteiten zoals geregistreerd in het event log van Business Central.

Het algoritme loopt door elke procesvariatie in het event log en bepaalt per geval welke afwijkingen er zijn ten opzichte van het model. De meest gebruikte methodes zijn:

• Token replay: simuleert het procesmodel met de werkelijke events als input en registreert waar tokens 'blijven steken' (gemiste activiteit) of extra worden geconsumeerd (extra activiteit).
• Alignment-gebaseerde conformance: berekent de optimale mapping tussen het model en het log en minimaliseert het aantal afwijkingen dat nodig is om het log te verklaren.

Typen afwijkingen die conformance checking detecteert

Conformance checking onderscheidt vier typen afwijkingen:

• Gemiste activiteit (missing step): een verplichte processtap is overgeslagen — bijvoorbeeld een inkooporder die direct is betaald zonder goedkeuringsstap.
• Extra activiteit (extra step): een activiteit is uitgevoerd die niet in het normproces staat — kan duiden op workarounds of niet-gedocumenteerde uitzonderingsprocessen.
• Verkeerde volgorde (sequence violation): activiteiten zijn in de verkeerde volgorde uitgevoerd — een factuur die eerder is geboekt dan de ontvangst is geregistreerd.
• Verkeerde uitvoerder (role violation): een activiteit is uitgevoerd door iemand die daarvoor geen autorisatie heeft — direct gerelateerd aan SoD-overtredingen.

Conformance checking versus process discovery

Het is belangrijk het onderscheid te begrijpen tussen de twee kernfuncties:

• Process discovery: begint zonder voorkennis en ontdekt het werkelijke procesverloop uit event logs. Het antwoord op de vraag: "Hoe loopt ons proces werkelijk?"
• Conformance checking: begint met een normproces en toetst de werkelijkheid. Het antwoord op de vraag: "Voert iedereen het proces uit zoals het bedoeld is?"

In de praktijk werken beide technieken samen: discovery onthult eerst het werkelijke procesverloop, dit wordt het normproces, en conformance checking bewaakt vervolgens of nieuwe uitvoeringen dat normproces volgen.

Conformance checking in Business Central met NovaTerrae

De NovaTerrae BPM Suite past conformance checking toe op alle geregistreerde P2P-, O2C- en aangepaste workflows in Business Central. Het normproces wordt eenmalig geconfigureerd; daarna analyseert het systeem continu elke nieuwe procesuitvoering op afwijkingen.

Het dashboard toont de conformancescore per proces, de meest voorkomende afwijkingstypes en een drilldown naar individuele transacties. Afwijkingen worden automatisch geprioriteerd op basis van financieel risico en afwijkingsfrequentie — zodat uw auditteam direct weet waar het zijn aandacht op moet richten.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde pagina's

• Process Mining
• Process Mining Algoritmen
• Procesvariatie
• Procesmodel
• Event Log
• Audit Trail Analyse